Vietnam’s first-ever side event was held here yesterday at landmark UN climate talks in the Danish capital,  just days after the country was listed in the top ten most vulnerable countries to climate change.

The NGO GermanWatch announced at the summit its Global Climate Risk Index, which reported that from 1990 to 2008 Vietnam was one of the top ten victims of climate change. In another report by the World Bank, Vietnam was ranked in the top 5.

MONRE Minister Pham Khoi Nguyen said that salt water intrusion during exceptionally high tides is affecting five coastal provinces in Vietnam.

“We have not been a factor in causing climate change,” said Pham. “But we have been its victim.”

The side event discussed Vietnam’s progress on plans to cope with climate change and to protect forests as carbon sinks in order to remove carbon dioxide from the atmosphere. For the first time in front of an international audience, speakers also discussed the country’s national target program, which was released in August this year.

Mr. Pham said that the country in the past had not been vocal in explaining its response to climate change. The immediate impacts of the crisis, however, require Vietnam to make its voice heard at the climate talks.

“We want the international community to know in detail how Vietnam has been impacted by climate change and how we cope with it.”

Mr. Pham also said Vietnam has been taking domestic action to prepare for climate change, which does not require international financial support. He stressed, however, that the scale of the problem and its consequences require real action and feasible plans, not just more reports placed on the table of climate conferences.

The full text in Vietnamese below

Hội nghị biến đổi khí hậu toàn cầu – COP 15:

Việt Nam và vấn nạn biến đổi khí hậu toàn cầu:

Đừng dừng lại ở nghị trường!

Phạm Hoa Lài

“Khi tôi đang trên đường đến đây, ở Việt Nam, có đến 5 tỉnh đang chìm trong triều cường. Biến đổi khí hậu đã ảnh hưởng rất rõ nét và ngày càng ác liệt với Việt Nam. Chúng tôi không phải là tác nhân gây ra biến đổi khí hậu nhưng đang là nạn nhân chịu ảnh hưởng rất nghiêm trọng của “quốc tế nạn” này. Chúng tôi đến đây, ngoài tham dự các hội nghị, gặp gỡ, còn muốn chia sẻ với bạn bè thế giới mức độ ảnh hưởng nặng nề và những gì chúng tôi đang làm để khắc phục hậu quả của biến đổi khí hậu” – ông Phạm Khôi Nguyên, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, đã phát biểu như thế trong cuộc gặp với chuyên gia của Liên hợp quốc về vấn đề giảm thiểu khí thải từ ngăn chặn phá rừng và suy thoái rừng tại Copenhagen. COP 15 được xem là hội nghị mà Việt Nam có sự chuẩn bị kỹ nhất từ trước đến nay để tham gia tiếng nói của mình với tư cách là một trong những quốc gia chịu hậu quả nặng nề nhất từ biến đổi khí hậu. Nhưng, rời khỏi COP 15 và trên thực tế, chiến lược hành động ra sao trước vấn đề này là mong đợi quan trọng hơn dành cho các nhà chức trách.

Theo báo cáo toàn cầu về “Chỉ số nguy hiểm từ biến đổi khí hậu” (Global Climate Risk Index) của tổ chức Germanwatch mới được công bố tại COP 15, Myanmar, Yemen và Việt Nam là 3 quốc gia bị ảnh hưởng thiên tai nặng nhất trong năm 2008 (năm gần nhất của các số liệu thống kê). Còn trong giai đoạn 1990 – 2008, Việt Nam cũng nằm ở vị trí thứ 4 trong 10 quốc gia bị thiên tai làm tổn thương lớn nhất. Theo báo cáo trên, trung bình hằng năm, Việt Nam mất 1,31% thu nhập GDP bởi vấn nạn này. Còn trong “bảng xếp hạng” của World Bank, Việt Nam thuộc “top 5″ nạn nhân của biến đổi khí hậu. Với những diễn biến phức tạp của thiên nhiên và hậu quả ngày càng nghiêm trọng bởi tình trạng trái đất ấm lên trong thời gian tới, câu chuyện về tác động, thích nghi và ứng phó với biến đổi khí hậu sẽ càng dài hơn. Như vậy, vấn nạn này đã thực sự là chuyện an nguy đến đời sống, môi trường kinh tế – xã hội thường ngày của 86 triệu dân cả nước.

Ứng phó của Chính phủ Việt Nam ra sao? Tại Copenhagen, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã trình bày các báo cáo về một số hoạt động liên quan đến vấn đề này, như chương trình giảm thiểu khí thải từ ngăn chặn phá rừng và suy thoái rừng (REDD), thích nghi, giảm thiểu hậu quả thiên tai, đặc biệt là “Chương trình Mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu của Việt Nam”, đã được ban hành trong nước từ tháng 8/2009, lần đầu tiên được chia sẻ với cộng đồng quốc tế. Phân tích chung của chương trình trên một lần nữa xác nhận mọi lĩnh vực đời sống, kinh tế, xã hội ở Việt Nam đều ở tình trạng nhạy cảm, dễ bị tổn thương với chỉ số cao…

Trong các cuộc họp và tiếp xúc với các bên liên quan tại COP 15, ông Phạm Khôi Nguyên thể hiện rất rõ quyết tâm của Chính phủ trong việc xây dựng nguồn lực và các kế hoạch hành động nhằm giảm thiểu mức độ ảnh hưởng và tổn thương trước biến đổi khí hậu. Ngoài nỗ lực vận động sự quan tâm, hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế, ông cho biết Chính phủ Việt Nam hướng tới tự xây dựng các nguồn lực từ bên trong, như với REDD, Việt Nam sẽ tự xây dựng 50% nguồn lực tài chính cho các chương trình hành động trong thời gian tới. Ông Phạm Khôi Nguyên cho biết đã có những tín hiệu hưởng ứng tích cực từ các nhà tài trợ trong nước.

Lâu nay, dù là một trong những quốc gia “dễ bị tổn thương”, tiếng nói của Việt Nam tại các hội nghị về biến đổi khí hậu hoặc các vấn đề môi trường thường rất yếu ớt. Một thực tế rõ ràng nữa là nhận thức của cộng đồng về vấn đề này còn rất thấp, kiến thức và kinh nghiệm của các đơn vị chức năng cũng chưa cao. Hơn nữa, cộng đồng quốc tế nói chung và các nhà tài trợ nói riêng còn có nỗi quan ngại chung rất lớn về hiệu quả sử dụng tài chính, hiệu quả thực tiễn của các hoạt động, dự án ứng phó, thích nghi với biến đổi khí hậu tại các nước đang phát triển. Việt Nam không nằm ngoài quan ngại này.

Do vậy, sau các báo cáo, hoạch định, sinh kế của nhân dân, tương lai của môi trường sống tại Việt Nam đã đến lúc rất cần những tính toán, kế hoạch hành động thiết thực, hiệu quả với tốc độ nhanh hơn và mức độ rộng hơn, rõ hơn trước diễn biến phức tạp của thiên nhiên. Đây không chỉ là sứ mệnh quốc gia, mà còn là sứ mệnh với cộng đồng quốc tế bởi Việt Nam đóng vai trò rất quan trọng với vấn đề an ninh lương thực toàn cầu.

Ms Maathai, the Kenyan woman who  earned the Nobel Peace Prize in 2004 for her contributions to human rights, environment and democracy, said she had high hopes that the delegates gathered here from 192 countries would be able to cut a meaningful deal.

She stressed the importance of addressing the plight of poor women and ethnic people, for example in her home continent of Africa, who are disproportionately vulnerable to climate change.

About finances for climate change action. “Money is never enough for all demands. However, I think if we use money responsibly, I am quite sure we can come along,” said Ms Maathai. “There are many people, especially people in Africa and small islands, on the front line. That’s why we must do more.”

The full text in Vietnamese below:

Hội nghị biến đổi khí hậu toàn cầu – COP 15:

“Hopenhagen” dưới mắt Wangari Maathai

Phạm Hoa Lài

“Hopenhagen” là tên của một chiến dịch lớn nhằm cổ vũ người dân khắp thế giới hướng về hội nghị biến đổi khí hậu toàn cầu đang diễn ra tại thủ đô Copenhagen – Đan Mạch. Đây là cách ghép từ chữ “Hope” và “Copenhagen” với hy vọng những thỏa thuận lịch sử nhằm cứu lấy hành tinh và quyền sống của con người trước vấn nạn biến đổi khí hậu sẽ đạt được tại hội nghị này. Hiện COP 15 đang bước vào giai đoạn cao điểm nhất với những phiên đàm phán cuối cùng. Mọi mong đợi đều hướng về đây, trong đó có Wangari Maathai, nhà hoạt động môi trường và chính trị người Kenya. Wangari Maathai, từng được trao giải Nobel Hòa Bình năm 2004 cho những hoạt động vì sự phát triển bền vững, hòa bình và dân chủ ở châu Phi. Bà là một trong những biểu tượng cho phụ nữ ở “thế giới thứ ba”. Bên lề COP 15, Wangari Maathai chia sẻ về những hy vọng:

- Chúng ta mang đến Copenhagen rất nhiều mong đợi. Tôi thực sự không nghĩ nhiều đến các phiên hội nghị, nơi các bên nói quá nhiều từ ngữ và muốn đạt được những thứ họ cần. Tôi nghĩ nhiều hơn đến chuyện chúng ta sẽ làm gì khi trở về từ đây. Hiệu ứng nhà kính, bảo vệ rừng, chống đói nghèo, hỗ trợ thích nghi cho những cộng đồng chịu tổn thương nhiều nhất bởi biến đổi khí hậu… Đây là cả một thách thức nhưng nếu bạn, nếu tôi, nếu tất cả mọi quốc gia đều nhận thức, thiện chí và hành động, chúng ta sẽ làm được.

Mọi người đang quan ngại và đàm phán về các tài chính. Tiền sẽ không bảo giờ đủ cho mọi yêu cầu, nhưng tôi tin rằng nếu chúng ta dùng tiền một cách có trách nhiệm, với lương tâm và suy nghĩ về những gì đang diễn ra với thế giới, chúng ta sẽ biết cách làm cho mọi thứ tốt đẹp. Ở châu Phi, ở các đảo quốc nhỏ và ở nhiều nơi trên hành tinh, người, gia súc, mùa màng đã và đang chết, đã, đang và sẽ phải di cư. Họ đã ở trên lằn ranh của sự nguy hiểm. Tôi thường nghe chính phủ các nước hỏi nhau: “Các vị đã và đang làm gì?”. Chúng ta thực sự đã, đang và sẽ làm gì. Tôi hy vọng chúng ta lắng nghe nhau nhiều hơn và hành động nhiều hơn.

* Bà nghĩ gì về quyền của phụ nữ ở các nước đang phát triển trong giai đoạn này? Chuyển biến nào lớn, tích cực nhất dành cho quyền phụ nữ ở châu Phi kể từ khi bà được trao giải thưởng Nobel Hòa Bình?

- Tôi phải nói rằng chẳng có nơi nào trên thế giới mà phụ nữ được có toàn quyền mà mình muốn. Tuy nhiên, mọi thứ đang thay đổi tích cực ở nhiều nơi. Có nhiều hơn phụ nữ trở thành chính khách, thành viên của chính phủ, CEO của các công ty lớn… song cũng còn hàng triệu phụ nữ sống trong nghèo khổ, bạo hành và bất công bằng. Rất nhiều vấn đề chúng ta đã nói tại các hội nghị quốc tế về quyền phụ nữ từ nhiều năm trước, đến nay vẫn còn tiếp tục được nói bởi đó vẫn còn là vấn đề tồn tại nhức nhối. Tại các nước đang phát triển, khi mà hơn phân nửa dân số vẫn còn vật lộn trong đời sống nghèo khổ, rất khó để nói đến công bằng cho phụ nữ… Nói chung, phụ nữ có nhiều cơ hội hơn, thăng tiến hơn, như ngay cả bản thân tôi. Có thể đến bất kỳ đâu để tìm ví dụ về sự thay đổi này. Tuy nhiên, cũng có thể tìm thấy ở nhiều nơi khác những thực tế ngược lại. Đó là lý do mà chúng ta phải tiếp tục hành động. Còn hành động ra sao, tùy vào nơi mà chúng ta đang sống.

* Trong hàng loạt vấn đề của biến đổi khí hậu, bà quan tâm nhất đến vấn đề nào?

- Tôi biết ở châu Phi, có những tộc người nhỏ phải liên tục di cư để tìm nguồn nước và môi trường sống mới bởi nơi họ vốn sinh sống đã cạn kiệt mọi thứ cho nhu cầu sinh tồn. Nhưng ngay cả trên hành trình du mục, họ thậm chí mất đến con gia súc cuối cùng của mình… Có rất nhiều cộng đồng nhỏ dễ bị tổn thương như thế. Họ bị ảnh hưởng nặng nề bởi những hệ quả của biến đổi khí hậu nói chung. Vì vậy, khi nói về tác động của biến đổi khí hậu, đừng quên họ dù họ chỉ là những bộ tộc thiểu số. Cần phải xem xét những đặc trưng trong cuộc chịu đựng và đấu tranh của họ trước thiên nhiên. Đồng thời, hãy xem đây là vấn đề mà toàn thế giới phải quan tâm thay vì chỉ là vấn đề của một số địa phương.

* Xin cảm ơn bà!

Until recently, the attitude toward business of many at climate change talks could be summed up by this statement from a participant at an event by Interfaith Declaration on Climate Change, one of many groups here in the Danish capital demanding urgent action on climate change:

“I’m afraid that the planet doesn’t belong to people any more. It now belongs to multinational companies, enterprises and entrepreneurs who just want to make money without care for human rights and livelihoods. They have enough power to use the planet the way they want.”

Such worries about the dominance and impact of business, however, is being challenged by its proponents here in Copenhagen, who point to green trends and attitudes in commerce. While businesses used to be counted in the opposition ranks when it came to climate change, the situation has changed.

For example, entrepreneurs from countries like China and Brazil are in Copenhagen in force, also calling for tough action against pollution. The Chinese delegation at climate talks brought along a group of business delegates, 10 well-known entrepreneurs from China. (They are attending at their own cost.)

“We come from different sectors but have a common concern about climate. We are trying to raise awareness of the business community as well as public,” said Mrs. Marjorie Yang, chairwoman of Esquel Group of Companies.

And on behalf of 200 entrepreneurs who are members of the Chinese Entrepreneur Club, Mr. Wang Shi, chairman of China Vanke, Inc., committed to the following steps:

• establishing a business climate change strategy as long-term guidance for enterprises;
• making efforts to reduce the carbon footprint of business activities;
• actively participating in activities related to carbon reduction domestically and internationally;
• encouraging enterprises to set concrete reduction targets

Chinese businesspeople consider responding to climate change as not only a duty but also a business opportunity. Mr. Feng Lun, Chairman of Vantone Real Estate Co.,Ltd, introduced a plan for a green city where nature is conserved and people live in an environmentally friendly society.

Besides the Chinese, Brazilian companies have been holding events to introduce new green technology and solutions for climate with the slogan: “Come and see how Brazilian companies lead the world in low carbon economy!”

All over Copenhagen are activities held by entrepreneurs and companies from different countries. Experts said that is a very positive sign, especially the attention of entrepreneurs from developing countries where emissions have rapidly increased along with economic development.

The full text in Vietnamese as below:

Hội nghị biến đổi khí hậu toàn cầu – COP 15:

Giới doanh nhân “lên tiếng”

Phạm Hoa Lài

“Trong một chừng mực nào đó, tôi e rằng hành tinh này đã không còn dành cho cuộc sống thực sự của con người, mà thuộc về các thế lực kinh tế, các tập đoàn đa quốc gia và những người luôn luôn tìm kiếm cơ hội để tăng lợi nhuận kinh doanh bất chấp những giá trị nhân bản khác. Họ có đầy đủ quyền lực để “sử dụng” thế giới theo ý mình.” – Đây là phát biểu của diễn giả thuộc một tổ chức liên tôn giáo trong một cuộc họp tại Hội nghị biến đổi khí hậu toàn cầu (COP 15)^(*) đang diễn ra tại Copenhagen – Đan Mạch.

Trong cuộc đấu tranh cho vấn đề môi sinh, giới kinh doanh đã từng là “thế lực đối kháng”. Tuy nhiên, có một chuyển biến rất rõ nét qua thời gian gần đây, khi các doanh nhân bắt đầu góp tiếng nói tích cực bởi ý thức được trách nhiệm và vai trò của mình trong sự nghiệp chung này. Tại COP 15, sự hiện diện của giới doanh nhân càng được ghi nhận, đặc biệt là doanh nhân đến từ Trung Quốc và Brazil – những quốc gia đang gia tăng với tốc độ cao cả thành tựu kinh tế lẫn những hệ quả cho môi trường.

Ngoài quan chức chính phủ, các nhà hoạch định chính sách, nhà quan sát và các chuyên gia về môi trường, đoàn đại biểu Trung Quốc đến Copenhagen còn có 10 doanh nhân hàng đầu của nước này. Họ đến bằng chi phí tự túc, tổ chức một số chương trình gặp gỡ, chia sẻ và ra thông cáo chung khẳng định nỗ lực và cam kết hành động của doanh nhân Trung Quốc trong nỗ lực chung của toàn nhân loại chống lại vấn nạn biến đổi khí hậu. “Chúng tôi thuộc nhiều ngành nghề và thành phần khác nhau, nhưng đều có cùng mối quan ngại cho các vấn đề nghiệm trọng của môi trường. Với sự hiện diện của mình, chúng tôi muốn thu hút sự lưu ý của cộng đồng doanh nghiệp nói riêng và cộng đồng xã hội tại Trung Quốc nói chung đối với chủ đề này. Chúng tôi đã thành lập câu lạc bộ riêng, sẽ nỗ lực hoạt động để đánh động nhận thức và cam kết của toàn cộng đồng. Chúng tôi có thế lực và vai trò để những việc làm của mình có tầm ảnh hưởng” – Bà Marjorie Yang, chủ tịch của Tập đoàn Esquel, một thành viên của đoàn đại biểu doanh nhân Trung Quốc, phát biểu.

Một đại biểu khác, ông Wang Shi, chủ tịch Công ty China Vanke, đồng thời là nhà thám hiểm nổi tiếng của Trung Quốc, đọc tuyên thệ chung của 200 doanh nghiệp đã tham gia câu lạc bộ: “Chúng tôi cam kết xây dựng chiến lược kinh doanh phù hợp với mục tiêu môi trường như định hướng dài hạn chung cho các doanh nghiệp, nỗ lực giảm thiểu khí thải trong mọi hoạt động sản xuất kinh doanh, tích cực tham gia các chương trình vận động giảm khí thải trong nước và quốc tế, tuyên truyền, khích lệ cộng đồng doanh nghiệp hưởng ứng mục tiêu này, tích cực tham dự vào sự nghiệp hỗ trợ giảm thiểu và thích nghi với biến đổi khí hậu, gia tăng trách nhiệm xã hội của những người làm kinh doanh”.

Các doanh nhân này cũng khẳng định hưởng ứng đối với vấn đề biến đổi khí hậu toàn cầu không chỉ là trách nhiệm, mà còn là cơ hội kinh doanh. Ông Feng Lun, chủ tịch Tập đoàn Bất động sản Vantone, giới thiệu tại Copenhagen một dự án rất lớn về một đô thị xanh, trong đó, ứng dụng các sáng chế về công nghệ và thiết kế để tạo nên một môi trường sống trong lành, không chỉ bảo tồn thiên nhiên mà còn tái tạo thiên nhiên. Ông Feng Lun kỳ vọng dự án này sẽ được chính thức triển khai vào năm 2012.

Bên cạnh Trung Quốc, giới doanh nhân Brazil cũng đã và đang “tiếp thị” mình khá ngoạn mục tại COP với những sự kiện giới thiệu các phát minh dành cho yêu cầu thích nghi và giảm thiểu biến đổi khí hậu toàn cầu. Tham vọng của họ thể hiện rất rõ trong lời giới thiệu: “Hãy đến và xem các doanh nghiệp Brazil dẫn dắt thế giới như thế nào trong nền kinh tế giảm thiểu khí carbon!”

Trong lịch sự kiện tại COP 15, còn có khá nhiều chương trình của doanh nghiệp và doanh nhân các nước hưởng ứng sự nghiệp “cứu lấy hành tinh”. Các nhà quan sát cho biết ngoài doanh nhân của các quốc gia phát triển, rất cần sự nhận thức và vào cuộc nhanh chóng, mạnh mẽ của doanh nhân các nước đang phát triển. “Dung hòa giữa lợi ích kinh tế và quyền sống của con người, của hành tinh chắc chắn là yêu cầu dành cho mọi nhà kinh doanh trong thời gian tới” – diễn giả thuộc tổ chức liên tôn giáo trong cuộc họp trên kết luận.

^(*) COP 15 diễn ra tại Copenhagen (Đan Mạch) từ 7 – 18/12/2009 với sự tham dự của 15.000 đại biểu đến từ 193 quốc gia. Đây được xem là hội nghị thượng đỉnh lịch sử với những vấn đề quan trọng sẽ được thảo luận và quyết định nhằm khắc phục tình trạng biến đổi khí hậu đang đe dọa sự sống của toàn hành tinh.

It’s “an opportunity the world cannot afford to miss, “said Danish Prime Minister Lars Loekke Rasmussen. Most big world media make space for it with hourly updates. But a survey by this reporter of top Vietnamese online media yesterday showed not a single prominent headline about the climate talks. Why do most Vietnamese media and public tune out, when the country is one of the most vulnerable to climate change?

The UN climate talks, known as COP 15, run from Dec. 7 to 18. More than 15,000 people are expected to attend, including delegates from 192 countries and 100 world leaders. It is being called an historical summit, and the challenges the negotiators face to find a common agreement are said to be huge.

Negotiatiors in Copenhagen face each other over large gaps in agreement on almost every climate issue: pollution cuts by rich countries, money to help poor countries adapt to a changing climate, how to transfer clean technology, and how to protect forests as carbon sinks. In opening ceremonies yesterday, the leaders spoke about millions of people already being affected by climate change.

However, the awareness of media and the public in Vietnam about climate change and its relevance to human life seems tiny compared with the seriousness of the issue. Vietnam is one of only 11 countries recognized by the UN as particularly vulnerable to climate change. But many Vietnamese, even reporters, don’t care, and don’t understand about climate change and these historic talks to address it.

The full story in Vietnamese is below.

COP 15 – Vì sao mình hờ hững?

Phạm Hoa Lài

Các nhà quan sát gọi COP 15 là “hội nghị quan trọng nhất kể từ sau khi chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc” bởi ý nghĩa của nó đối với tương lai của hành tinh. Còn Thủ tướng Đan Mạch Lars Loekke Rasmussen phát biểu: “Đây là cơ hội mà toàn thế giới không thể bỏ lỡ”. Các kênh truyền thông hàng đầu của nhiều quốc gia đều dành dung lượng đáng kể ngay trên trang đầu hoặc mở chuyên mục riêng để cập nhật tin tức hàng giờ về sự kiện này… Trong khi đó, đối với giới truyền thông nói riêng và dư luận tại Việt Nam nói chung, COP 15 vẫn chưa được thực sự quan tâm và chỉ được đề cập khá thưa thớt bên cạnh các cuộc thi hoa hậu lớn nhỏ vốn được nhiều kênh báo chí cập nhật từng ngày.

COP 15 là hội nghị về biến đổi khí hậu toàn cầu lần thứ 15, diễn ra từ 7 – 18/12/2009 tại Copenhagen (Đan Mạch). Hội nghị này mang tính lịch sử bởi sẽ quyết định nhiều vấn đề quan trọng liên quan đến chính sách và hành động chung của toàn thế giới trước vấn nạn biến đổi khí hậu và những hệ quả trực tiếp của nó đến nhân sinh. Trong đó, mong đợi lớn nhất là các bên sẽ đạt được một thỏa thuận chung về cắt giảm khí thải sau Nghị định thư Kyoto. Hiện cục diện đang rất phức tạp và giằng co giữa nhiều bên, nhiều quan điểm và yêu cầu khác nhau. Tiêu biểu là cuộc đối đầu giữa 193 quốc gia đã tham gia Nghị định thư Kyoto và Mỹ – nước muốn xác lập một “luật chơi” khác.

Cuộc đối đầu tiêu biểu nữa diễn ra giữa nhóm G77/Trung Quốc (gồm 130 quốc gia đang phát triển) và Liên minh châu Âu – EU (gồm 27 quốc gia phát triển của châu lục này). G77/Trung Quốc cho rằng các nước phát triển là tác nhân chính của vấn đề khí thải và phải chịu trách nhiệm chủ yếu trong việc cắt giảm cũng như khắc phục những hệ quả của biến đổi khí hậu toàn cầu. Ngược lại, EU cũng yêu cầu các nước đang phát triển như Trung Quốc, Ấn Độ phải cam kết mức cắt giảm khí thải và chịu trách nhiệm thỏa đáng khi lượng khí thải từ các nước này ngày càng lớn và tăng lên nhanh chóng theo tốc độ phát triển kinh tế… Bản thân nội bộ các nhóm cũng tiếp tục phân thành nhiều nhóm nhỏ khác. Ngoài ra, còn có nhóm các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), Liên minh các đảo quốc nhỏ (AOSIS), nhóm các quốc gia kém phát triển nhất (LDC)… Một thỏa thuận chung để dung hòa quyền lợi và trách nhiệm giữa các bên thực sự là mục tiêu rất khó khăn.

Trong lúc các cuộc đàm phán còn chưa ngã ngũ thì hệ quả của biến đổi khí hậu đã tác động nghiêm trọng và cụ thể đến đời sống, ngay cả ở các nước giàu, với ước tính hằng năm có khoảng 300.000 người thiệt mạng, 130 tỷ USD bị tổn thất và khoảng 1/10 dân số thế giới bị ảnh hưởng trực tiếp. Diễn biến và hệ quả của vấn nạn này đang tăng nhanh chóng và ngày càng phức tạp. Theo một tính toán của Liên Hiệp quốc, từ nay tới năm 2020, chi phí khắc phục hậu quả của biến đổi khí hậu sẽ lên tới 200 tỷ USD/năm. Ngoài ra, thế giới sẽ phải chịu khoản chi phí khoảng 100 tỷ USD/năm để thích nghi với hiệu ứng nhà kính.

Riêng Việt Nam, được xếp vào nhóm 10 quốc gia dễ bị tổn thương nhất bởi biến đổi khí hậu, đã không còn ngạc nhiên trước sự bất thường của thiên nhiên những năm gần đây. Một viễn cảnh điển hình khác: Nếu nhiệt độ trái đất tăng lên 2^oC, 45% diện tích của đồng bằng sông Cửu Long sẽ chìm trong mực nước biển dâng cao. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến an ninh lương thực của quốc gia, mà còn của cả khu vực và thế giới khi nguồn cung cấp lương thực bị biến mất. Đây không còn là cảnh báo xa xôi, mà là diễn biến thực tế tác động cụ thể đến đời sống hằng ngày.

Thế nhưng, như thực tế đang có, nhận thức và hành động của cộng đồng về biến đổi khí hậu còn ở mức rất thấp. Điều đó có nghĩa rằng chúng ta đang sống trong nguy cơ nhưng lại tự tách mình ra khỏi bối cảnh thực tế, dòng chảy thông tin, cảnh báo, tiên liệu, tất yếu sẽ không đủ kiến thức, kỹ năng và thái độ để đối phó, thích nghi và góp phần khắc phục vấn nạn chung này. Hơn nữa, phát triển kinh tế sẽ gắn chặt với các vấn đề môi trường. Nhận thức, nắm bắt về vấn đề này cũng chính là cách nắm bắt các xu hướng phát triển của kinh tế – xã hội để xác định đường đi của mình trong dòng chảy ấy.

Do vậy, “hờ hững” với COP 15 không chỉ là chuyện bỏ lỡ một sự kiện quan trọng, mà còn phản ánh nhận thức xã hội đối với những vấn đề mang tính nhân sinh. Nghĩa là, chúng ta đang hờ hững với những vấn đề liên quan trực tiếp đến tương lai của chính mình.

Box 1:

Copenhagen “nóng” giữa mùa đông

Những ngày này, dưới thời tiết khoảng 4^oC, thủ đô Copenhagen vốn yên tĩnh của Đan Mạch gần như “sôi” lên bởi sự đổ về cùng lúc của hơn 15.000 người từ khắp thế giới cho COP 15. Trong đó, có 5.000 nhà báo, còn lại là đại biểu của 193 quốc gia, đại diện của các tổ chức phi chính phủ về môi trường và giới nghiên cứu, quan sát. Đặc biệt, COP 15 có sự hiện diện của khoảng 100 lãnh đạo cấp cao của các quốc gia. Hầu như khắp Copenhagen, biểu ngữ, tờ rơi, hoạt động tuyên truyền của các tổ chức xã hội tranh thủ thu hút sự chú ý của từng người qua đường. Cảnh sát Copenhagen thiết lập đường dây nóng riêng cho các vấn đề an ninh liên quan đến COP 15. “Climate Change” (biến đổi khí hậu) và “COP 15″ là những cụm từ có mật độ được đề cập nhiều nhất trong giao tiếp bằng mọi phương tiện.

Box 2:

Chính phủ Việt Nam tăng tiếng nói tại COP 15

Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng sẽ dẫn đầu đoàn Việt Nam tham dự COP15 từ 16-18/12/2009. Các ban ngành có liên quan được ghi nhận có sự chuẩn bị khá kỹ trước khi lên đường tham dự hội nghị này. Dự kiến, đoàn Việt Nam sẽ có buổi chia sẻ tại COP 15 về kinh nghiệm từ chương trình Mục tiêu quốc gia về Ứng phó với biến đổi khí hậu.

Climate change science predicts an increase in severity of natural disasters like storms. Vietnam lately has seen several examples of this. Experts say Vietnam is one of the countries most vulnerable to climate-related disasters. At the same time, at UN climate talks in Bangkok, a big gap remains between developed and developing countries in negotiations. The Bangkok talks are a lead up to talks in Copenhagen in December, when the future of the Kyoto Protocol may be decided.

Developing country negotiators complain that “the ball is in developed countries’ hands” and time is running out. The Copenhagen talks are just 60 days away. Developing countries are left struggling with limited money, information and experience in coping with climate change.

“Though seeing impacts of climate change day by day, we don’t have any of our own surveys or statistics to understand exactly the threats,” says Dr. Nguyen Binh Thin, director of the Standing Office of Steering Committee For Climate Change Mitigation and Adaptation, Vietnam Ministry of Agriculture and Rural Development.

However, Dr. Thin said at the Bangkok talks that Vietnam already had a national target program to respond to climate change, signed by the prime minister. That program asks all provinces and government departments to build their own action plans to reduce climate change and prepare for its impacts. The Ministry of Agriculture and Rural Development was the first one to produce scenario and action plans in August, 2009.

Based on this, all construction and investment activities by the ministry have to consider climate change, says Dr. Thin. “For example, the breakwater along Kien Giang Coast, which we’re in the progress of building, has to be constructed not only for the next five or 10 years, but also for the long-term future.”

“If the sea-level rise is higher than forecast, we just keep raising it. No need to build a new one. That also means we have to invest more budget for its basic layers now. It takes double the money, but we must do it.”

According to this national climate program, departments from agriculture to banking in all provinces need to develop climate plans. This poses many challenges. “In a developing country that still has a percentage of the population facing poverty, we can’t expect stronger awareness about responsibility for climate change,” said Dr. Thin.  “However, I think the Vietnam Government has been trying its best to respond to this issue.”